Mühasibat uçotunu öyrənənlər üçün zəruri olan 13 addım (3-cü addım)

3-cü addım

Hesabat məbləğləri, ezamiyyələr və avans ödənişləri

İstehsalat və iqtisadi fəaliyyət dövründə müəssisələr və şirkətlər işgüzar səfərlərə, dəftərxana ləvazimatı almağa, poçt sifarişlərinin ödənilməsinə, notariat xidmətlərinə və digər xərclərə ehtiyac duyurlar. Belə cari və təsərrüfat xərcləri nağdsız bir şəkildə hesablaşma hesabı vasitəsilə ödənilə bilməz. Bu cür xərclər heç də həmişə həmin hesabların açıq olduğu bank müəssisələri vasitəsilə bank köçürmələri yolu ilə ödənilə bilmir. Bu və digər bənzər xərcləri tətbiq etmək üçün əməkdaşlara təhtəl hesab nağd pul verilir. Bu məbləğ müəssisə rəhbərliyi tərəfindən təsdiq edilmiş hesablamaya əsasən verilir. Müəssisələrdə iqtisadi məsrəflərlə məşğul olan şəxslərin dairəsi müəyyənləşdirilir və bu dairə, rəhbərliyin sifarişi ilə təsdiqlənir və hesablarına avanslar verilir. Avanslar xərclərə faktiki ehtiyac yarandıqdan sonra verilir. Ezamiyyə xərcləri üçün pul verilərkən aşağıdakı hesablamalardan keçmək lazımdır: sənədlər əsasında oraya və geriyə yol biletləri, bütün ödənişlər (biletlər, qəbzlər, sığorta polisləri), yaşayış və yemək üçün normativlərə uyğun ödəniş qəbzləri (oteldə qalmaq və yemək üçün ödənilən xərclərin qəbzləri). Bütün bu xərclər, sutkalıq xərc istisna olmaqla, əvvəlcədən hesabata əlavə edilməli olan sənədlərlə təsdiqlənməlidir.

Avans hesabatı ona əlavə olunmuş sənədlərlə birlikdə, hesabatdakı alınan məbləğlər üzrə yoxlanılması üçün mühasibat şöbəsinə təqdim olunur. Avans hesabatları mühasib tərəfindən yoxlanıldıqdan sonra müəssisə rəhbəri tərəfindən təsdiqlənir. Sənədlərlə təsdiq olunmayan pul qalığı geri qaytarılmalıdır. Geri qaytarılmadığı təqdirdə, o, əmək haqqından tutulur. Lakin, elə də olur ki, verilən məbləğdən daha artıq pul məsrəfləri çıxır və onlar da sənədlərlə təsdiqlənir, belədə artıq xərclər kassadan həmin şəxsə qaytarılır.

Hesabat məbləği yalnız həmin müəssisənin ştatında olan və ezamiyyətə gedən işçilərə verilir. İşgüzar səfər dövründə işçiyə qanunla müəyyənləşdiriləndən artıq olmayan miqdarda, istirahət və bayram günləri, yolda olan günlər daxil olmaqla, o cümlədən məcburi tranzit dayanmaları da nəzərə alınmaqla, sutkalıq məbləğ təyin edilir. Gündəlik ezamiyyə xərcləri hesablanarkən, gediş və gəliş günləri ayrı-ayrılıqda hesablanır.  Ezamiyyədə olma faktı ezamiyyə vəsiqəsindəki qeydlər əsasında təsdiqlənir. İşçi bir neçə ünvana göndərildiyi təqdirdə, hər bir yerdə, vaxtdan asılı olmayaraq, qeydlər edilir. Ezamiyyətə yola düşmə günü nəqliyyat növünə alınmış bilet əsasında müəyyənləşdirilir və bu ezamiyyə vərəqi ilə təsdiqlənməlidir. Ezamiyyətdən qayıtma günü də alınmış bilet əsasında ezamiyyə vərəqində qeyd olunmaqla təsdiqlənir.  İşçini 40 gündən artıq müddətə ezamiyyətə göndərmək olmaz, bura yola sərf edilən günlər daxil edilmir.

Məqalənin 2-ci hissəsini bu linkə daxil olmaqla oxuya bilərsiniz.

Ən son mühasibat xəbərlərini qaçırmaq istəmirsinizsə, bu linkə daxil olaraq XƏBƏRLƏRƏ ABUNƏ OLUN.

Print Friendly, PDF & Email

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *