Mühasibat uçotunun aparılması və peşəkar mühasibat xidmətləri

Məqalənin xülasəsi və əsas məqamlar:

• Xidmətin əhatə dairəsi: şirkətlər və fərdi sahibkarlar üçün sıfırdan kompleks mühasibat uçotunun aparılması, ilkin sənədləşmə və ötən dövrlər üzrə uçotun bərpası.
• Tənzimləyici baza: AR “Mühasibat uçotu haqqında” qanunu, AR Vergi Məcəlləsi, KOS üçün MHBS, MHBS / IFRS.
• Xidmətin icraçıları:Az MMC maliyyə mütəxəssisləri, sertifikatlaşdırılmış mühasiblər və vergi ekspertləri komandası.
• Xidmətin qiyməti: Xidmət haqqını dəqiqləşdirmək üçün mühasibat xidməti kalkulyatoru vasitəsilə aylıq büdcənizi müəyyən edin.

Mühasibat uçotunun aparılması nədir?

İstənilən biznesin uğurlu idarə olunması düzgün maliyyə məlumatlarından başlayır. Satışların artması, xərclərin nəzarətdə saxlanılması, vergi öhdəliklərinin vaxtında yerinə yetirilməsi və rəhbərliyin düzgün qərarlar qəbul etməsi yalnız etibarlı mühasibat uçotu sistemi ilə mümkündür.

Mühasibat uçotunun aparılması müəssisədə baş verən bütün maliyyə-təsərrüfat əməliyyatlarının qanunvericiliyin tələblərinə uyğun şəkildə sənədləşdirilməsi, uçota alınması, sistemləşdirilməsi, ümumiləşdirilməsi və maliyyə hesabatlarının hazırlanması prosesidir.

Sadə dillə desək, mühasibat uçotu şirkətin maliyyə “yaddaşıdır”. Hər alış, satış, ödəniş, əməkhaqqı, vergi və digər maliyyə əməliyyatı bu sistemdə düzgün əks olunmalıdır.

Düzgün təşkil edilmiş mühasibat uçotu:

• maliyyə vəziyyətini real şəkildə göstərir;
• vergi risklərini azaldır;
• rəhbərliyə operativ qərarlar qəbul etməyə kömək edir;
• investorlarda və tərəfdaşlarda etibar yaradır;
• dövlət qurumlarına təqdim olunan hesabatların düzgünlüyünü təmin edir.

Mühasibat uçotunun aparılması mütləqdirmi?

Bəli, biznesin həcmindən və təşkilati-hüquqi formasından (MMC, ASC, QSC, fərdi sahibkar) asılı olmayaraq, mühasibat uçotunun dəqiq və fasiləsiz aparılması qanuni öhdəlikdir. Bu proses Azərbaycan Respublikasının “Mühasibat uçotu haqqında” Qanunu ilə tənzimlənir və hüquqi şəxslərin, eləcə də qanunvericiliklə nəzərdə tutulan digər uçot subyektlərinin maliyyə hesabatlarının hazırlanmasının əsasını təşkil edir.

Qanunun 3.1-ci maddəsinə görə mühasibat uçotunun aparılması məcburidir, 9-cu və 10-cu maddələrinə əsasən, fəaliyyət göstərən hər bir  subyekt tətbiq etdiyi uçot sisteminə uyğun olaraq maliyyə hesabatlarını tərtib etməli və daxili uçot siyasətini formalaşdırmalıdır.

Düzgün qurulmuş uçot yalnız kameral vergi yoxlamaları və cərimələrdən qorunmaq üçün deyil, həm də sahibkarın biznesin real maliyyə vəziyyətini görməsi, mənfəətliliyi təhlil etməsi və strateji investisiya qərarları qəbul etməsi üçün əsas şərtdir.

Uçot siyasəti sənədi və standartların tətbiqi

“Mühasibat uçotu haqqında” AR Qanunu 2.1.23 maddəsinə görə  “Uçot siyasəti – maliyyə hesabatlarının hazırlanması və təqdim edilməsi zamanı mühasibat uçotu subyektləri tərəfindən tətbiq edilən konkret prinsiplər, əsaslar, şərtlər və yanaşmalardır”.

Şirkətin miqyasından asılı olaraq uçot Kiçik və Orta Sahibkarlıq Subyektləri üçün Maliyyə Hesabatlarının Beynəlxalq Standartları və ya MHBS prinsiplərinə uyğun qurulur.

Uçot siyasəti sənədi müəssisə yaranarkən bir dəfə qəbul edilir və fəaliyyət müddətində dəyişməz tətbiq olunur (sabitlik prinsipi).

Yalnız vergi yaxud mühasibat qanunvericiliyi dəyişdikdə və ya şirkətin fəaliyyət strukturunda köklü yeniliklər olduqda uçot siyasətinə düzəlişlər edilir.

Mühasibat uçotunun düzgün aparılmamasının yaratdığı risklər

Peşəkar mühasibat dəstəyi olmadıqda və ya daxili mühasibatlıq yetərli təcrübəyə malik deyilsə müəssisələr ciddi maliyyə itkiləri ilə üzləşə bilər. Belə ki, mühasibat uçotunda yol verilən səhvlər təkcə rəqəmlərə təsir etmir. Onlar şirkətin maliyyə sabitliyinə, nüfuzuna və gələcək inkişafına da mənfi təsir göstərir.

Aşağıdakı cədvəldə mühasibat uçotunda tez-tez buraxılan xətalar və onların yaratdığı hüquqi-maliyyə riskləri təqdim olunub:

Nəzərə alın ki, bu kimi xətalar təkcə maliyyə sanksiyaları ilə bitmir — Dövlət Vergi Xidməti tərəfindən bank hesablarının bloklanması (sərəncam qoyulması) və şirkətin işgüzar nüfuzunun zədələnməsi ilə nəticələnir.

Mühasibat uçotunun aparılması hansı xidmətləri əhatə edir?

Mümkün riskləri aradan qaldırmaq üçün mühasibat uçotunun aparılması xidməti şirkətin maliyyə idarəetməsinin bütün əsas elementlərini əhatə edir. Aşağıda əsas xidmət istiqamətləri qeyd olunub.

İlkin sənədlərin işlənməsi

Müqavilələr, hesab-fakturalar, elektron qaimələr, təhvil-təslim aktları, kassa və bank sənədlərinin uçota alınması.

Uçot registrlərinin aparılması

Bütün maliyyə əməliyyatlarının uçot proqramında düzgün əks etdirilməsi və sistemləşdirilməsi.

Vergi uçotu

Vergi öhdəliklərinin hesablanması, bəyannamələrin hazırlanması və qanunvericiliyə uyğun təqdim olunması.

Əməkhaqqının hesablanması

İşçilərin əməkhaqqı, məzuniyyət, ezamiyyət, sosial sığorta və digər ödənişlərin düzgün hesablanması.

Maliyyə hesabatlarının hazırlanması

Şirkətin maliyyə vəziyyətini əks etdirən hesabatların hazırlanması və rəhbərliyə təqdim edilməsi.

Dövlət qurumları ilə hesabatlılıq

Müvafiq hesabatların qanunvericilikdə müəyyən edilmiş müddətlərdə təqdim edilməsinin təmin edilməsi.

Daxili mühasib, yoxsa mühasibat autsorsinqi?

Mühasibat uçotunun aparılmasını və ya mühasibat uçotunun bərpası işlərini ixtisaslaşmış autsorsinq şirkətinə həvalə etmək müasir biznesin en effektiv modelidir.

Accounting.Az MMC ilə İşləməyin 5 əsas üstünlüyü:

1. Qanunvericilik baxımından tam təminat: Peşəkar komanda Vergi Məcəlləsi və Mülki Məcəllədəki bütün dəyişiklikləri real vaxt rejimində izləyir.
2. Xərclərə 50%-dək qənaət: Ştatlı mühasib üçün iş yeri, sosial sığorta (DSMF) xərcləri, 1C proqram lisenziyası və təlim xərclərini ödəməyə ehtiyac qalmır.
3. Kadr asılılığının aradan qalxması: Mühasibin xəstələnməsi, işdən çıxması və ya məzuniyyətə getməsi uçot prosesini dayandırmır – xidmət davamlı göstərilir.
4. Müasir rəqəmsal inteqrasiya: Uçot 1C proqram təminatı, BTP proqramı, e-Qaimə, Internet-Banking sistemləri və digər onlayn mühasibat proqramları ilə tam inteqrasiya olunmuş şəkildə aparılır.
5. Kommersiya məxfiliyi: Bütün maliyyə məlumatlarınız konfidensiallıq müqaviləsi ilə hüquqi olaraq qorunur.

Accounting.Az MMC tərəfindən göstərilən mühasibat xidmətləri

Mühasibat uçotunun aparılması xidmətləri paketində biznesinizin ehtiyaclarına uyğun olaraq aşağıdakılar təqdim edilir:

• İlkin sənədlərin işlənməsi: e-Qaimə fakturaların yazılması, daxil olan sənədlərin, bank çıxarışlarının və kassa orderlərinin 1C bazasına işlənməsi.
• Vergi və DSMF hesabatları: Aylıq, rüblük və illik bəyannamələrin (ƏDV, mənfəət, ödəmə mənbəyindən vergi, əmlak, torpaq və s.) BTP vasitəsilə hazırlanması və təqdim olunması.
• Əməkhaqqı və kadr uçotu: Əmək müqavilələrinin e-hökumət portalında qeydiyyatı, tabel uçotu, məzuniyyət, xəstəlik vəsaitlərinin və son haqq-hesabın dəqiq işlənməsi.
• Bank və kassa əməliyyatları: Milli və xarici valyutada ödəniş tapşırıqlarının icrası, valyuta mübadiləsi və kassa kitabının aparılması.
• Statistika və məşğulluq hesabatları: Dövlət Statistika Komitəsinə və Məşğulluq Agentliyinə tələb olunan hesabatların vaxtında göndərilməsi.
• Mühasibatlıq auditi və bərpası: Keçmiş dövrlərdə buraxılmış xətaların aşkar edilməsi, dəqiqləşdirilmiş bəyannamələrin verilməsi və uçotun sıfırdan bərpa olunması.

Mühasibat uçotunun aparılması xidmətinin qiyməti necə müəyyən olunur?

Mühasibat xidmətlərinin dəyəri hər bir müəssisə üçün fərdi şəkildə hesablanır. Qiymətə təsir edən əsas amillər bunlardır:

1. əməliyyatların və sənəd dövriyyəsinin həcmi (aylıq e-qaimə, kassa və bank əməliyyatlarının sayı).
2. vergitutma sistemi (mikro, kiçik, orta və ya iri sahibkarlıq subyekti; ədv ödəyicisi olub-olmaması).
3. işçi heyətinin sayı (kadr və əməkhaqqı uçotunun mürəkkəbliyi).
4. xarici iqtisadi fəaliyyət (idxal-ixrac əməliyyatlarının və valyuta hesablarının mövcudluğu).

Dəqiq büdcənizi öyrənmək üçün online kalkulyator vasitəsilə parametrlərinizi daxil edə və ya bizim mütəxəssislərlə əlaqə saxlaya bilərsiniz.

Niyə məhz Accounting.Az MMC?

Maliyyə və vergi uçotunda sıfır xəta prinsipi ilə çalışan Accounting.Az MMC, Muhasibat.Az platformasının rəsmi tərəfdaşı olaraq yüzlərlə şirkətə peşəkar dəstək göstərir. Bizim məqsədimiz sizi vergi risklərindən uzaq tutmaq və diqqətinizi tam şəkildə biznesinizin böyüməsinə yönəltməyə şərait yaratmaqdır.

Ödənişsiz konsultasiya alın

Biznesinizin mühasibat uçotunu peşəkarlara həvalə etmək və mövcud uçotunuzu maliyyə auditindən keçirmək üçün elə indi bizim ekspertlərimizlə əlaqə saxlayın.

Telefon / WhatsApp: +994 50 225 81 05

E-poçt:

Müəllif Haqqında: Muhasibat.Az maliyyə komandası – Azərbaycanın vergi və mühasibat qanunvericiliyi sahəsində ixtisaslaşmış mütəxəssislərdən ibarətdir. Məqsədimiz biznes sahiblərinə və mühasiblərə dəqiq, aktual və praktiki maliyyə məzmunları təqdim etməkdir.

Strateji tərəfdaşımız Accounting.az MMC ilə birlikdə oxucularımıza peşəkar mühasibat və konsaltinq həlləri təklif edirik.