Mühasibat uçotunun qurulması xidməti: biznesinizi sağlam bünövrə üzərində qurun

Müəssisənin maliyyə sabitliyi, vergi risklərindən qorunması və dəqiq strateji qərarların qəbul edilməsi birbaşa mühasibat uçotunun qurulması işlərinin keyfiyyətindən asılıdır. İstər yeni fəaliyyətə başlayan startap olun, istərsə də illərdir fəaliyyət göstərən iri müəssisə –  sistemli və peşəkar uçot strukturu olmadan biznesin uzunmüddətli inkişafı, dayanıqlılığı və maliyyə təhlükəsizliyi mümkün deyildir.

Accounting.Az MMC-nin təcrübəli maliyyə və vergi mütəxəssisləri tərəfindən Muhasibat.AZ oxucuları üçün hazırlanan bu geniş həcmli bələdçi, müəssisənizdə beynəlxalq mühasibat uçotu standartlarına və Azərbaycan Respublikasının Vergi Məcəlləsinə tam uyğun uçot sisteminin sıfırdan formalaşdırılması mexanizmlərini, metodologiyasını və praktiki aspektlərini təqdim edir.

Mühasibat uçotunun qurulması nədir və nə üçün vacibdir?

Mühasibat uçotunun qurulması – müəssisənin bütün maliyyə-təsərrüfat əməliyyatlarının fasiləsiz, tam və düzgün qeydiyyatı, ilkin sənədləşdirilməsi, təsnifatı və hesabatlılığı üçün vahid, avtomatlaşdırılmış işlək bir sistemin yaradılması prosesidir. Bu proses sadəcə mühasibat proqramının yazılması və ya bəyannamə təqdim edilməsi deyil; bu, şirkətin bütün maliyyə damarlarını bir-birinə bağlayan mərkəzi idarəetmə sistemidir.

Bir çox sahibkarlar fəaliyyətin ilk mərhələlərində uçotun aparılmasına yalnız “rüblük vergi bəyannaməsini təqdim etmək” və ya “cərimələnməmək” kimi dar çərçivədən yanaşırlar. Lakin sistemli qurulmamış mühasibatlıq zamanla biznes üçün ciddi fəsadlar törədir:

• Maliyyə şəffaflığının olmaması: Real gəlir və xərclər, debitor və kreditor borcları tam izlənilə bilmir, nəticədə şirkətin real mənfəət və ya zərəri qeyri-müəyyən qalır. Sahibkar ayın sonunda cibində nə qədər pul qaldığını bilsə də, bunun nə qədərinin xalis mənfəət, nə qədərinin dövriyyə və ya vergi öhdəliyi olduğunu ayıra bilmir.
• Vergi və cərimə riskləri: Bəyannamələrin yanlış tərtibi, ilkin sənədlərin (e-qaimə, təhvil-təslim aktı, kassa orderləri, qaimə-faktura) çatışmazlığı dövlət orqanları tərəfindən böyük maliyyə sanksiyaları və kameral yaxud səyyar vergi yoxlamalarında gözlənilməz borclarla nəticələnir.
• İdarəetmə qərarlarında səhvlər: Düzgün maliyyə göstəriciləri olmadıqda, sahibkar investisiya, büdcə bölüşdürülməsi, yeni məhsul xəttinin açılması və ya xərclərin ixtisarı barədə yanlış və riski yüksək qərarlar verir.
• İşçi və vaxt itkisi: Nizamsız sənəd dövriyyəsi gündəlik əməliyyatların ləngiməsinə, sənədlərin itməsinə və mühasibatlıq heyətinin vaxtını səmərəsiz, təkrarlanan işlərə sərf etməsinə gətirib çıxarır.
• Maliyyə resurslarına çıxışın məhdudlaşması: Düzgün və standartlara uyğun uçotu olmayan şirkətlər banklardan kredit götürməkdə, investor cəlb etməkdə və ya dövlət satınalmalarında (tenderlərdə) iştirak etməkdə böyük çətinliklərlə üzləşirlər.

Düzgün qurulmuş mühasibat uçotu isə biznesə tam nəzarət etməyə, xərcləri optimallaşdırmağa, mənfəətliliyi artırmağa və vergi yoxlamaları zamanı sıfır risklə fəaliyyət göstərməyə şərait yaradır.

Mühasibat uçotunun qurulması mərhələləri

Accounting.Az MMC olaraq mühasibat sisteminin formalaşdırılmasını peşəkar standartlara uyğun 6 əsas addımdan ibarət aşağıdakı ardıcıllıqla həyata keçiririk:

Addım 1: Fəaliyyətin analizi və ilkin audit

İlk növbədə şirkətin fəaliyyət sahəsi (ticarət, istehsalat, xidmət, tikinti, nəqliyyat və s.), əməliyyatların həcmi, işçi heyəti, bank və kassa dövriyyələri və mövcud sənədləşmə strukturu ətraflı öyrənilir. Zəif tərəflər, buraxılmış boşluqlar və potensial vergi riskləri aşkar edilir.

Addım 2: Uçot siyasətinin və reqlamentlərin tərtib edilməsi

Müəssisənin xüsusiyyətlərinə uyğun olaraq Maliyyə Hesabatlarının Beynəlxalq Standartlarına (MHBS) və milli qanunvericiliyə uyğun rəsmi Uçot Siyasəti sənədi hazırlanır. Bu sənəddə aktivlərin qiymətləndirilməsi, amortizasiya norması, gəlir və xərclərin tanınması qaydaları, ehtiyatların silinmə metodu (FIFO, orta çəkili) təsbit olunur.

Addım 3: İşçi hesablar planı və sənəd dövriyyəsi qrafikinin təyini

Müəssisənin ehtiyaclarına cavab verən daxili İşçi Hesablar Planı formalaşdırılır. Sənədlərin kim tərəfindən hazırlanması, təsdiqlənməsi, icrası və arxivlənməsi marşrutunu müəyyən edən daxili sənəd dövriyyəsi reqlamenti yaradılır.

Addım 4: Proqram təminatının seçilməsi və avtomatlaşdırma

Uçotun avtomatlaşdırılması üçün müvafiq proqram təminatı (1C:Mühasibatlıq, Logo, ERP sistemləri) seçilir, müəssisənin fəaliyyət spesifikasiyasına uyğun konfiqurasiya edilir. Şirkətin mövcud ilkin qalıqları sistemə təhlükəsiz şəkildə köçürülür və vergi portalı ilə inteqrasiya təmin edilir.

Addım 5: Kadr strukturu və əməkdaşlara təlimlərin keçirilməsi

Mühasibatlıq və xəzinədarlıq heyətinin öhdəlikləri böluşdürülür, vəzifə təlimatları yazılır. Satış, anbar və kadr bölmələrinin əməkdaşlarına ilkin sənədlərin düzgün tərtibi və proqramla işləmə qaydaları üzrə praktiki təlimlər keçirilir.

Addım 6: Test mərhələsi və fasiləsiz monitorinq

Sistem istifadəyə verildikdən sonra ilk 1-3 ay ərzində əməliyyatların gedişatı mütəxəssislərimiz tərəfindən paralel olaraq nəzarətdə saxlanılır. Ortaya çıxan texniki və ya metodoloji uyğunsuzluqlar dərhal yerindəcə həll edilir.

Mühasibat uçotunun sıfırdan qurulması ilə bərpası arasındakı fərq

Çox vaxt sahibkarlar uçotun qurulması ilə uçotun bərpası anlayışlarını qarışdırırlar. Bu iki xidmət mahiyyətcə fərqli problemləri həll edir:

Mühasibat uçotunda vergi optimallaşdırılması və risk idarəetməsi

Mühasibat uçotunun düzgün qurulması həm də vergi öhdəliklərinin qanunvericilik çərçivəsində optimallaşdırılması deməkdir. Vergi optimallaşdırılması – vergidən yayınmaq deyil, Vergi Məcəlləsinin verdiyi hüquqi güzəştlərdən və azadolunmalardan maksimum və düzgün istifadə etməkdir.

Düzgün qurulmuş uçot vasitəsilə:

• Gəlir və xərclərin tanınması: Xərclərin gəlirdən çıxılan xərclərə düzgün aid edilməsi təmin olunur, sənədləşdirilməyən xərclər minimuma endirilir.
• ƏDV hesablaşması: Əlavə Dəyər Vergisi (ƏDV) üzrə əvəzləşdirmə hüququ verən elektron qaimə-fakturaların vaxtında və tələblərə uyğun işlənməsi təmin edilir.
• Müvəqqəti və daimi fərqlər: Maliyyə uçotu ilə vergi uçotu arasındakı fərqlər dəqiqliklə izlənilir, gələcəkdə vergi sanksiyaları yarada biləcək amillər əvvəlcədən neytrallaşdırılır.

Niyə mühasibatlıq sistemini Accounting.Az MMC-yə həvalə etməlisiniz?

Muhasibat.AZ platformasının strateji tərəfdaşı olan Accounting.Az MMC, illərdir ki, Azərbaycan bazarında müxtəlif biznes sahələrində uğurlu maliyyə, vergi və audit layihələri icra edir.

• Peşəkar ekspert komandası: Layihələrimizdə sertifikatlı auditorlar, ACCA, PMS (Peşəkar Mühasib Sertifikatı) dərəcəli maliyyə və vergi ekspertləri iştirak edir.
• Məxfilik və hüquqi zəmanət: Bütün məlumatlarınız kommersiya sirri kimi müqavilə əsasında tam məxfi saxlanılır və göstərilən xidmətlərə görə hüquqi və maliyyə məsuliyyəti daşıyırıq.
• Fərdi və sahəvi yanaşma: Standart, şablon həllərdən deyil, yalnız sizin biznes modelinizə (E-ticarət, İstehsalat, Tikinti, Xidmət və s.) uyğunlaşdırılmış xüsusi metodologiyadan istifadə edirik.
• Kompleks xidmət şəbəkəsi: Uçotun qurulması ilə yanaşı, ehtiyac yarandıqda mühasibat xidmətləri, vergi konsaltinqi, mühasibat uçotunun bərpası və kadr uçotu istiqamətində də tam dəstək veririk.

Biznesinizdə maliyyə intizamını bu gündən təmin edin!

Şirkətinizdə mühasibat uçotunu sıfırdan qurmaq, mövcud sistemi avtomatlaşdırmaq və ya vergi risklərinizi sıfıra endirmək üçün bizimlə əlaqə saxlayın. Komandamız sizin üçün pulsuz ilkin konsultasiya və qiymətləndirmə təşkil etməyə hazırdır.

Accounting.Az MMC-dən pulsuz ilkin konsultasiya və qiymət təklifi almaq üçün müraciət edin.

Tez-tez verilən suallar (FAQ)

1. Mühasibat uçotunun qurulmasının autsorsinqə verilməsi hansı üstünlükləri təmin edir?

Keyfiyyətli muhasibat autsorsinq modeli şirkətinizə daxili mühasibat şöbəsi saxlamaq xərclərinə (əməkhaqqı, iş yeri, proqram təminatı və s.) qənaət etməyə imkan verir. Peşəkar komandamızın təqdim etdiyi  muhasibat xidməti sayəsində xətalar minimuma enir, hesabatlar qanunvericiliyə uyğun tərtib olunur və məsuliyyət müqavilə ilə təmin edilir.

2. Mühasibat xidmətlərinin qiyməti necə hesablanır?

Aylıq muhasibat xidmeti qiymetleri müəssisənizin fəaliyyət sahəsindən, vergitutma sistemindən (ƏDV, Sadələşdirilmiş), e-qaimə faktura və digər ilkin sənədlərin həcmindən, eləcə də işçi sayından asılı olaraq fərdi hesablanır.

3. Bəyannamələr və ya hesabatlar gecikdirilərsə məsuliyyəti kim daşıyır?

Xidmət müqaviləmizə əsasən, hesabatların vaxtında və düzgün təqdim edilməsinə təcrübəli muhasibat sirketi olaraq tam cavabdehlik daşıyırıq. Bizim səhvimiz və ya gecikməmiz səbəbindən yaranan hər hansı maliyyə sanksiyası və ya cərimə tərəfimizdən qarşılanır.

4. Sıfır (fəaliyyəti olmayan) hesabatların təqdim edilməsi xidmətini göstərirsinizmi?

Bəli, fəaliyyətini müvəqqəti dayandırmış və ya yeni yaradılmış müəssisələrin dövlət orqanlarına (DVX, DSMF, Statistika) tələb olunan dövriliklə sıfır bəyannamələrinin tərtib olunub göndərilməsini təmin edirik.

5. Sizinlə əməkdaşlığa başlamaq üçün nə tələb olunur?

Əlaqə vasitələrimizlə müraciət etdikdən sonra mütəxəssislərimiz fəaliyyətinizin xüsusiyyətlərini qiymətləndirir. Qarşılıqlı razılaşma əsasında müqavilə imzalanır, sənəd dövriyyəsi prosesi tənzimlənir və uçotunuz dərhal təhvil alınır.

Müəllif: Accounting.Az MMC -nin maliyyə və vergi üzrə aparıcı mütəxəssislər komandası